Cách chọn cổ phiếu: khung 3 lớp doanh nghiệp, định giá, rủi ro

Lớp 1 — Doanh nghiệp này kiếm tiền bằng cách nào?

Trước khi nhìn biểu đồ giá, hãy dành vài phút để mô tả doanh nghiệp bằng một câu. Nếu bạn không viết nổi, đó là dấu hiệu cần tìm hiểu thêm.

• Nguồn thu: bán sản phẩm gì, cho ai, tập trung vào vài khách hàng lớn hay phân tán?
• Lợi thế: thương hiệu, quy mô, chi phí thấp hay công nghệ? Đối thủ có dễ sao chép không?
• Chất lượng lợi nhuận: doanh thu và lợi nhuận có tăng đều qua các quý không, hay chỉ đột biến nhờ khoản thu bất thường? Xem Báo cáo doanh nghiệp.
• Sức khỏe tài chính: nợ vay so với vốn chủ sở hữu, dòng tiền kinh doanh có dương không.

Lớp 2 — Mức giá hiện tại có hợp lý?

Một doanh nghiệp tốt vẫn có thể là khoản đầu tư tệ nếu mua ở giá quá cao. Hãy so sánh các chỉ số định giá với chính doanh nghiệp trong quá khứ và với các công ty cùng ngành:

• P/E: giá trả cho mỗi đồng lợi nhuận. Phù hợp với doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định.
• P/B: giá so với giá trị sổ sách, thường dùng cho ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán.
• ROE: hiệu quả sinh lời trên vốn chủ sở hữu.

Trang Định giá giúp bạn đặt P/E và P/B của một mã cạnh trung bình ngành và trung bình ba năm của chính mã đó.

Lớp 3 — Điều gì có thể sai, và tôi chịu được bao nhiêu?

• Viết ra ít nhất hai kịch bản khiến luận điểm của bạn sai.
• Xác định trước mức lỗ chấp nhận và tỷ trọng tối đa cho mã này. Xem Quản trị rủi ro.
• Kiểm tra thanh khoản: bạn có thể thoát vị thế khi cần không?

Công cụ hỗ trợ trên website

Bạn có thể bắt đầu bằng Kiểm tra sức khỏe cổ phiếu để xem nhanh xu hướng ngắn hạn, sau đó đối chiếu với Checklist đầu tư. Lưu ý điểm sức khỏe chỉ phản ánh diễn biến giá, thanh khoản và biến động ngắn hạn, không thay thế việc đọc báo cáo tài chính.